Làm website cần lưu ý gì để không phải làm lại sau một năm? Câu trả lời thường không nằm ở màu sắc hay số trang, mà ở những chuyện ít ai hỏi lúc ký hợp đồng: tên miền đứng tên ai, mỗi năm phải trả những khoản gì, khách điền form thì thông tin chạy về đâu.
Bài này gom lại 10 câu hỏi nên đặt ra với bất kỳ đơn vị thiết kế website nào, kể cả chúng tôi. Mỗi câu kèm cách tự kiểm tra và dấu hiệu nên hỏi kỹ thêm. Cuối bài có bảng tóm tắt để anh chị mang theo khi đi gặp đơn vị làm web.
- Vì sao nhiều website làm xong lại phải làm lại?
- Câu 1: Có được xem bản demo trước khi báo giá không?
- Câu 2: Bên làm web có hỏi về khách hàng và quy trình bán hàng không?
- Câu 3: Web mở trên điện thoại nhanh không?
- Câu 4: Mỗi năm phải trả những khoản gì?
- Câu 5: Có khoản phí ẩn nào không?
- Câu 6: Tên miền, tài khoản quản trị và mã nguồn thuộc về ai?
- Câu 7: Khách điền form thì thông tin đi về đâu?
- Câu 8: Sau này tự sửa nội dung được không?
- Câu 9: Sau này muốn nâng cấp thì sao?
- Câu 10: Bảo hành bao lâu, có hướng dẫn sử dụng không?
- Bảng tóm tắt 10 câu hỏi
- Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhiều website làm xong lại phải làm lại?
Một kịch bản khá quen: doanh nghiệp làm website, đẹp, đủ trang. Một năm sau nhận hoá đơn gia hạn hosting cao hơn dự kiến. Muốn đổi số điện thoại trên web phải nhắn bên làm web và chờ. Khách bảo vào web trên điện thoại thấy chậm, nút bấm khó trúng. Đến lúc muốn chuyển sang đơn vị khác thì phát hiện tên miền không đứng tên mình.
Không có lỗi nào trong số đó nằm ở giao diện. Chúng nằm ở những câu không được hỏi trước.
Câu 1: Có được xem bản demo trước khi báo giá không?
Nhiều chủ doanh nghiệp phải chọn đơn vị làm web chỉ dựa trên vài website mẫu của người khác và một bảng giá theo gói. Đến khi thấy giao diện của chính mình thì đã đặt cọc.
Cách an toàn hơn là xem trước một bản demo dựng từ thông tin của chính mình: logo, màu thương hiệu, sản phẩm, nội dung từ fanpage. Nhìn bản demo, anh chị biết ngay đơn vị đó có hiểu ngành của mình không, và có thể nói rõ mình muốn gì trước khi chốt hạng mục.
Nên hỏi:
- Tôi có được xem giao diện dựng từ thông tin của tôi trước khi báo giá không?
- Bản demo xem được trên cả máy tính và điện thoại không?
- Nếu không đồng ý, tôi có phải trả phí cho bản demo không?
Dấu hiệu tốt: đơn vị xin thông tin trước (logo, fanpage, website cũ, website anh chị thích) rồi mới đưa ra giao diện và báo giá. Nên hỏi kỹ thêm khi: báo giá trọn gói ngay từ tin nhắn đầu tiên, chưa hỏi gì về doanh nghiệp.
Câu 2: Bên làm web có hỏi về khách hàng và quy trình bán hàng không?
Đây là câu dễ bị bỏ qua nhất, nhưng quyết định website có ra đơn hay không.
Một website bán đồng phục cho nhà máy sẽ khác hẳn website của một tiệm spa. Khách nhà máy cần bảng size, mẫu vải, năng lực sản xuất và một nút gửi yêu cầu báo giá số lượng lớn. Khách spa cần giá dịch vụ, hình ảnh thật và nút đặt lịch. Nếu bên làm web chỉ hỏi "anh chị thích màu gì", website sẽ đẹp nhưng không đi theo cách khách thật sự mua hàng.
Ví dụ, với website cho xưởng may đồng phục, chúng tôi làm thêm công cụ cho khách tự phác thảo mẫu áo và gợi ý size. Khách đặt đồng phục thường muốn hình dung chiếc áo có logo công ty và chọn size cho nhân viên trước khi xin báo giá.
Nên hỏi:
- Anh chị sẽ hỏi gì về khách hàng của tôi trước khi làm?
- Khách vào web thường cần biết gì trước khi liên hệ? Thông tin đó đặt ở đâu?
- Sau khi khách gửi yêu cầu, ai trong công ty tôi nhận và xử lý?
Dấu hiệu tốt: đơn vị hỏi về khách hàng mục tiêu, câu hỏi khách hay hỏi, quy trình từ lúc nhận yêu cầu đến lúc chốt đơn. Nên hỏi kỹ thêm khi: cuộc trao đổi chỉ xoay quanh số trang, màu sắc và hiệu ứng.
Đây cũng là lý do website của ainao.vn được làm bởi chính đội ngũ đào tạo AI và tư vấn số hoá cho doanh nghiệp. Công việc hằng ngày của chúng tôi là ngồi cùng doanh nghiệp để hiểu quy trình và trải nghiệm khách hàng, nên đó cũng là chỗ chúng tôi bắt đầu khi làm web.
Câu 3: Web mở trên điện thoại nhanh không?
Phần lớn khách sẽ mở website của anh chị trên điện thoại, thường từ một đường link trên Zalo hoặc Facebook. Nghiên cứu của Google cho thấy 53% lượt truy cập trên điện thoại bị bỏ ngang nếu trang tải lâu hơn 3 giây [1]. Khách không chờ, họ bấm quay lại và nhắn cho bên khác.
Tin tốt là anh chị tự kiểm tra được trong 1 phút, không cần biết kỹ thuật:
- Mở PageSpeed Insights của Google.
- Dán đường link một website mẫu mà đơn vị làm web đã làm.
- Xem tab Điện thoại (Mobile). Chỉ số LCP dưới 2,5 giây là tốt theo tiêu chuẩn của Google [2].
Ngoài con số, hãy tự mở web mẫu trên điện thoại của mình: chữ có đủ to để đọc không, nút có dễ bấm không, có cửa sổ chat hay quảng cáo nào che nửa màn hình không.
Dấu hiệu tốt: ảnh được nén, trang đầu hiện ra gần như ngay lập tức, nút bấm to và rõ. Nên hỏi kỹ thêm khi: web mẫu mở trên điện thoại phải chờ, ảnh hiện từng mảng, nhiều nút nổi chồng lên nhau.
Câu 4: Mỗi năm phải trả những khoản gì?
Giá làm website chỉ là một phần. Phần còn lại là chi phí duy trì hằng năm, và đây là chỗ nhiều chủ doanh nghiệp bất ngờ nhất.
| Khoản phí | Là gì | Nên hỏi |
|---|---|---|
| Tên miền | Địa chỉ web, ví dụ tencongty.vn | Giá gia hạn năm sau là bao nhiêu? Gia hạn ở đâu? |
| Hosting | Chỗ lưu website | Có bắt buộc không? Giá năm sau có tăng không? |
| Phí bảo trì, tái tục | Phí để web tiếp tục chạy | Nếu không trả thì web có bị tắt không? |
| Plugin, giao diện trả phí | Phần mềm gắn thêm vào web | Có khoản nào tính theo năm không? |
Hãy xin một con số rõ ràng: tổng chi phí 3 năm, gồm cả tiền làm web và mọi khoản duy trì. So sánh các đơn vị bằng con số này sẽ công bằng hơn so sánh giá làm web ban đầu.
Website do ainao.vn làm chạy trên nền tảng không thu phí hosting, nên chi phí duy trì duy nhất là phí gia hạn tên miền. Anh chị có thể xem cách chúng tôi so sánh chi phí trong bài Thiết kế website bằng AI: tự làm hay thuê làm?
Câu 5: Có khoản phí ẩn nào không?
Ngoài phí duy trì, nhiều khoản phát sinh chỉ lộ ra sau khi đã ký. Bảng giá ghi "trọn gói" nhưng trọn gói gồm gì thì mỗi nơi hiểu một kiểu.
Những khoản hay bị tính thêm:
- Nhập nội dung: đưa sản phẩm, bài viết, hình ảnh lên web. Có nơi chỉ nhập mẫu vài sản phẩm, phần còn lại tính theo số lượng.
- Sửa sau bàn giao: đổi chữ, thay ảnh, thêm một mục nhỏ đều tính phí theo lần.
- Chứng chỉ bảo mật (https), email tên miền, sao lưu: có nơi miễn phí năm đầu, năm sau tính tiền.
- Phí chuyển đi: khi muốn đổi đơn vị khác, phải trả phí để lấy lại dữ liệu hoặc chuyển tên miền.
Nên hỏi: Anh chị liệt kê giúp tôi những gì không nằm trong báo giá này? Câu hỏi ngược này thường cho câu trả lời rõ hơn câu "trọn gói gồm những gì".
Dấu hiệu tốt: báo giá ghi rõ hạng mục, số trang, số sản phẩm được nhập, và có dòng "không phát sinh ngoài các hạng mục trên". Nên hỏi kỹ thêm khi: báo giá chỉ có một con số và chữ "trọn gói".
Ở ainao.vn, danh sách hạng mục được chốt cùng anh chị sau khi xem bản demo, rồi mới báo giá. Làm đúng danh sách đó, không phát sinh bất ngờ.
Câu 6: Tên miền, tài khoản quản trị và mã nguồn thuộc về ai?
Tên miền là địa chỉ của doanh nghiệp trên mạng, in trên danh thiếp, bảng hiệu, xe giao hàng. Nếu tên miền đứng tên đơn vị làm web, việc chuyển đi, gia hạn hay thay đổi đều phụ thuộc vào họ.
Nên hỏi:
- Tên miền đăng ký đứng tên công ty tôi hay tên bên làm web?
- Khi bàn giao, tôi có tài khoản quản trị cao nhất của website không?
- Mã nguồn (giao diện, code) có được bàn giao không, hay tôi chỉ "thuê" website?
- Nếu sau này tôi muốn đổi đơn vị khác, tôi mang website đi được không?
Mã nguồn là phần dễ bị bỏ qua nhất. Một số đơn vị dựng website trên hệ thống riêng của họ: anh chị dùng được nhưng không lấy code ra được, ngừng trả phí là web ngừng chạy, muốn chuyển đi thì phải làm lại từ đầu.
Dấu hiệu tốt: có biên bản bàn giao ghi rõ tài khoản tên miền, tài khoản quản trị, mã nguồn hoặc bản sao lưu toàn bộ website, mật khẩu được đổi sau khi bàn giao. Nên hỏi kỹ thêm khi: câu trả lời là "anh chị cứ yên tâm, bên em giữ giúp".
Website do ainao.vn làm được bàn giao trong tài khoản của chính doanh nghiệp: tên miền, quyền quản trị và toàn bộ giao diện đều thuộc về anh chị.
Câu 7: Khách điền form thì thông tin đi về đâu?
Mục đích của website doanh nghiệp là để khách liên hệ. Nhưng nhiều website có form liên hệ mà thông tin gửi vào một hộp thư không ai đọc, hoặc khách gửi xong không nhận được phản hồi gì, rồi quên luôn.
Một form tốt nên làm được ba việc:
- Lưu lại thông tin khách vào một nơi dễ xem, ví dụ Google Sheet, để không sót yêu cầu nào.
- Báo ngay cho người phụ trách qua email hoặc Zalo.
- Trả lời tự động cho khách một email xác nhận, để khách biết yêu cầu đã đến nơi. Cách cài đúng có trong bài Email tự động trả lời khách: cài sao cho đúng?
Nên hỏi: Anh chị cho tôi thử điền form trên một website mẫu được không? Thử xong, xem mình có nhận được email xác nhận không, và hỏi thông tin đó nằm ở đâu.
Câu 8: Sau này tự sửa nội dung được không?
Giá thay đổi, sản phẩm mới, số điện thoại đổi, có tin tuyển dụng. Nếu mỗi lần sửa một dòng chữ đều phải nhắn bên làm web và chờ, website sẽ nhanh chóng lạc hậu.
Nên hỏi:
- Tôi tự đăng bài, đổi giá, thay ảnh được không?
- Có hướng dẫn bằng video hoặc tài liệu không?
- Những thay đổi nào thì cần nhờ bên làm web, và có tính phí không?
Dấu hiệu tốt: được hướng dẫn tận tay cách cập nhật những phần hay thay đổi nhất. Nên hỏi kỹ thêm khi: mọi chỉnh sửa đều phải qua bên làm web.
Câu 9: Sau này muốn nâng cấp thì sao?
Doanh nghiệp lớn lên thì website cũng cần thêm: trang tuyển dụng, phiên bản tiếng Anh, bán hàng trực tuyến, nối với phần mềm bán hàng hay Zalo OA. Câu hỏi là website hiện tại có thêm được không, hay đến lúc đó phải đập đi làm lại.
Nên hỏi:
- Sau này thêm trang, thêm ngôn ngữ, thêm chức năng thì làm trên nền website cũ được không?
- Nâng cấp tính phí thế nào: theo hạng mục hay theo giờ?
- Nếu nhờ đơn vị khác nâng cấp, họ có làm tiếp được trên website này không?
Dấu hiệu tốt: website dựng trên nền tảng phổ biến, nhiều người làm được, nâng cấp có báo giá riêng từng hạng mục. Nên hỏi kỹ thêm khi: chỉ đúng đơn vị đó mới sửa được, hoặc câu trả lời là "muốn thêm thì làm bản mới".
Câu 10: Bảo hành bao lâu, có hướng dẫn sử dụng không?
Lỗi thường xuất hiện sau khi web chạy thật một thời gian: form không gửi được trên một loại điện thoại, ảnh bị lệch khi thêm sản phẩm mới. Hãy hỏi rõ thời gian bảo hành và phạm vi bảo hành trước khi ký.
Nên hỏi:
- Bảo hành bao lâu? Lỗi kỹ thuật được sửa miễn phí trong thời gian đó không?
- Sau bàn giao, có ai hướng dẫn tôi và nhân viên cách dùng không?
- Báo lỗi qua kênh nào, bao lâu thì được xử lý?
Ở ainao.vn, website được bảo hành 6 tháng, kèm 15 ngày hỗ trợ chuyển giao: anh chị hoặc nhân viên thắc mắc cách dùng chỗ nào, chúng tôi hướng dẫn chỗ đó.
Bảng tóm tắt: mang theo khi gặp đơn vị làm web
Anh chị có thể chụp màn hình bảng này trước buổi trao đổi. Một đơn vị làm web tốt sẽ trả lời rõ ràng cả 10 câu.
| Câu hỏi | Câu trả lời tốt | Nên hỏi kỹ thêm khi |
|---|---|---|
| 1. Xem trước được không? | Có bản demo dựng từ thông tin của mình | Báo giá trọn gói khi chưa hỏi gì |
| 2. Có hỏi về khách hàng? | Hỏi khách mục tiêu, quy trình bán hàng | Chỉ hỏi màu sắc, số trang |
| 3. Nhanh trên điện thoại? | Web mẫu mở gần như ngay, LCP dưới 2,5 giây | Phải chờ, nhiều nút nổi che màn hình |
| 4. Phí hằng năm? | Liệt kê rõ, có tổng chi phí 3 năm | Chỉ nói giá làm web |
| 5. Phí ẩn? | Ghi rõ những gì không nằm trong báo giá | Chỉ có một con số "trọn gói" |
| 6. Thuộc về ai? | Tên miền, quản trị, mã nguồn bàn giao cho doanh nghiệp | "Bên em giữ giúp", web chạy trên hệ thống riêng |
| 7. Form đi về đâu? | Lưu vào Sheet, báo người phụ trách, trả lời khách | Chỉ gửi vào một hộp thư |
| 8. Tự sửa được không? | Có hướng dẫn tự cập nhật | Sửa gì cũng phải nhờ |
| 9. Nâng cấp? | Thêm được trên nền cũ, báo giá theo hạng mục | Muốn thêm phải làm bản mới |
| 10. Bảo hành? | Thời gian, phạm vi, kênh báo lỗi rõ ràng | Không có trong hợp đồng |
Muốn xem website của mình trông thế nào trước khi quyết định? Thử phác thảo nhanh miễn phí trong 2 phút. Sau đó Jimmy Ha và cộng sự dựng bản demo giao diện miễn phí từ thông tin của anh chị, rồi mới chốt hạng mục và báo giá.
Phác thảo website miễn phí →Câu hỏi thường gặp
Làm website doanh nghiệp nhỏ cần chuẩn bị những gì?
Chuẩn bị logo, vài ảnh thật về sản phẩm hoặc dịch vụ, bảng giá hoặc danh sách dịch vụ, thông tin liên hệ, và đường link fanpage hoặc website cũ nếu có. Nên ghi thêm 3 đến 5 câu khách hay hỏi nhất, vì đó là nội dung website cần trả lời.
Đã có fanpage rồi, có cần làm website không?
Fanpage tốt để tương tác hằng ngày, nhưng bài đăng trôi nhanh và phụ thuộc vào thuật toán của nền tảng. Website giữ thông tin quan trọng ở một chỗ cố định, giúp khách tìm thấy anh chị trên Google và tạo cảm giác tin cậy khi khách cân nhắc mua hàng giá trị lớn.
Làm website mất bao lâu?
Một website giới thiệu doanh nghiệp thường mất từ 1 đến 3 tuần, tuỳ số trang và tốc độ chuẩn bị nội dung. Phần tốn thời gian nhất thường là gom ảnh và chốt nội dung, không phải phần lập trình.
Website rẻ có đáng lo không?
Giá thấp không có nghĩa là kém. Điều cần xem là tổng chi phí sau 3 năm, tên miền đứng tên ai, và web có mở nhanh trên điện thoại không. Một website rẻ nhưng phí duy trì cao, nhiều phí phát sinh hoặc không thuộc quyền sở hữu của mình có thể đắt hơn về lâu dài.
Làm sao biết website có giúp bán hàng không?
Đếm số yêu cầu báo giá hoặc liên hệ đến từ website mỗi tháng. Nếu form lưu vào Google Sheet, anh chị nhìn được con số này ngay mà không cần công cụ phức tạp.
Tài liệu tham khảo
[1] Google (2016). Mobile site load time statistics. Think with Google
[2] Google (2024). Largest Contentful Paint (LCP). web.dev
Đọc thêm: Có fanpage rồi, còn cần website không? · Thiết kế website bằng AI: tự làm hay thuê làm? · Dịch vụ thiết kế website ainao.vn.
