
Quy định dùng AI trong công ty là văn bản nội bộ ngắn nói rõ: nhân viên được dùng công cụ AI nào, cho việc gì, dữ liệu nào tuyệt đối không được đưa vào, ai kiểm tra kết quả, và khi có sự cố thì báo cho ai. Bài này có mẫu 10 điều để doanh nghiệp vừa và nhỏ chỉnh lại theo thực tế của mình, cách phân loại dữ liệu theo 3 màu cho nhân viên dễ nhớ, và kế hoạch triển khai trong 2 tuần.
Mẫu dưới đây là điểm khởi đầu, không thay cho tư vấn pháp lý. Doanh nghiệp trong ngành tài chính, y tế, giáo dục hoặc đang tự phát triển hệ thống AI nên rà soát thêm với luật sư.
Vì sao công ty cần quy định dùng AI ngay bây giờ?
Vì nhân viên của bạn nhiều khả năng đã dùng AI, dù công ty đã cho phép hay chưa. Khảo sát Work Trend Index 2024 của Microsoft và LinkedIn cho thấy 75% người làm văn phòng đã dùng AI trong công việc, và 78% trong số đó tự mang công cụ AI của mình đi làm. Khi không có quy định, mỗi người tự quyết định dán gì vào ChatGPT, kể cả hợp đồng, bảng lương hay danh sách khách hàng.
Thứ hai, khung pháp lý đã rõ hơn nhiều so với một năm trước:
- Luật Trí tuệ nhân tạo có hiệu lực từ 1/3/2026, kèm Nghị định 142/2026/NĐ-CP hướng dẫn. Doanh nghiệp dùng chatbot phải cho khách biết họ đang trò chuyện với AI. Nội dung AI tạo ra mô phỏng người thật hoặc sự kiện có thật phải được gắn nhãn. Chi tiết xem bài "Luật AI: doanh nghiệp cần làm gì trước 1/3/2027?".
- Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân có hiệu lực từ 1/1/2026 đặt ra trách nhiệm rõ khi doanh nghiệp xử lý dữ liệu cá nhân của khách hàng và nhân viên, bao gồm cả việc đưa dữ liệu đó vào công cụ AI bên ngoài.
- Thông tư 05/2026/TT-BKHCN về khung đạo đức AI không bắt buộc với doanh nghiệp tư nhân, nhưng là bộ tiêu chí tham chiếu tốt khi viết quy định nội bộ.
Một quy định tốt không nhằm cấm. Nó giúp nhân viên dùng AI tự tin hơn vì biết rõ ranh giới, và giúp lãnh đạo yên tâm cho phép dùng rộng hơn.
Phân loại dữ liệu theo 3 màu
Phần khó nhớ nhất của mọi quy định là "dữ liệu nào được đưa vào AI". Cách đơn giản là chia dữ liệu thành 3 màu, in ra một trang dán cạnh bàn làm việc.
| Màu | Ví dụ | Được dùng với AI thế nào |
|---|---|---|
| Xanh: công khai | Nội dung đã đăng website, bài báo, tài liệu sản phẩm công bố, kiến thức chung | Dùng với mọi công cụ trong danh sách được phép |
| Vàng: nội bộ | Quy trình, biên bản họp không nhạy cảm, số liệu đã làm tròn, bản nháp chưa công bố | Chỉ dùng với công cụ bản doanh nghiệp có cam kết không dùng dữ liệu để huấn luyện |
| Đỏ: mật và cá nhân | Thông tin cá nhân khách hàng và nhân viên, bảng lương, hợp đồng, số tài khoản, dữ liệu sức khoẻ, bí mật kinh doanh | Không đưa vào AI. Nếu cần, xoá hết thông tin định danh hoặc thay bằng dữ liệu giả |
Mẫu quy định dùng AI: 10 điều
Thay phần trong ngoặc nhọn { } bằng thông tin của công ty bạn. Mỗi điều nên giữ ngắn, nhân viên đọc hết trong 5 phút.
{Tên công ty} khuyến khích nhân viên dùng AI để làm việc nhanh và tốt hơn. Quy định này giúp mọi người dùng AI an toàn, đúng pháp luật và bảo vệ thông tin của khách hàng, đối tác và công ty.
Áp dụng cho mọi nhân viên, cộng tác viên và thực tập sinh, khi dùng AI cho công việc của công ty, trên thiết bị của công ty hoặc thiết bị cá nhân.
Danh sách công cụ được phép: {ví dụ: ChatGPT Team, Gemini trong Google Workspace, Copilot trong Microsoft 365}. Muốn dùng công cụ ngoài danh sách, gửi đề xuất cho {đầu mối AI} để xem xét. Không đăng ký tài khoản công cụ AI bằng email công ty khi chưa được duyệt.
Tuân theo bảng phân loại 3 màu. Không đưa dữ liệu đỏ vào bất kỳ công cụ AI nào. Dữ liệu vàng chỉ dùng với công cụ bản doanh nghiệp trong Điều 3. Khi không chắc, coi đó là dữ liệu đỏ và hỏi {đầu mối AI}.
Người dùng AI chịu trách nhiệm với kết quả như với công việc tự làm. Mọi con số, trích dẫn, điều khoản pháp lý, thông tin về khách hàng do AI đưa ra phải được kiểm tra với nguồn gốc trước khi dùng. Không gửi cho khách hàng nội dung AI viết mà chưa đọc lại.
Chatbot và trợ lý AI tiếp xúc với khách phải cho khách biết họ đang trò chuyện với AI và có cách chuyển sang người thật. Hình ảnh, video, giọng nói do AI tạo ra mô phỏng người thật hoặc sự kiện có thật phải được gắn nhãn theo quy định.
Không dùng AI để tạo nội dung giả mạo người thật, thương hiệu khác, hoặc sao chép tác phẩm có bản quyền. Nội dung đăng ra ngoài phải qua người phụ trách duyệt như nội dung thông thường.
Không để AI tự quyết định việc tuyển dụng, đánh giá, kỷ luật nhân viên, hoặc từ chối quyền lợi của khách hàng. AI có thể hỗ trợ tổng hợp thông tin, quyết định cuối cùng do người có thẩm quyền đưa ra.
Khi lỡ đưa dữ liệu đỏ vào AI, hoặc phát hiện AI tạo ra nội dung sai gây ảnh hưởng đến khách hàng, báo ngay cho {đầu mối AI} trong ngày. Báo sớm để xử lý sớm, công ty không phạt người tự báo cáo sự cố do sơ suất.
Nhân viên mới được hướng dẫn quy định này trong tuần đầu. {Đầu mối AI} rà soát danh sách công cụ và cập nhật quy định {6 tháng} một lần, hoặc khi pháp luật thay đổi.
Điều 9 có một câu quan trọng: không phạt người tự báo cáo. Nếu báo cáo sự cố bị phạt, nhân viên sẽ giấu, và công ty chỉ biết khi chuyện đã lớn.
Cần giúp nhân viên dùng AI đúng ngay từ đầu? Ebook "Hướng dẫn kỹ thuật viết prompt từ A-Z" có thư viện prompt theo 6 ngành nghề và phần dùng AI an toàn.
Tải ebook miễn phí →Triển khai trong 2 tuần
| Thời gian | Việc cần làm | Người làm |
|---|---|---|
| Ngày 1 đến 3 | Hỏi nhanh các phòng ban: đang dùng công cụ AI nào, cho việc gì, đã dán loại dữ liệu nào vào | Đầu mối AI |
| Ngày 4 đến 6 | Chọn danh sách công cụ được phép, điền bảng dữ liệu 3 màu theo đúng dữ liệu của công ty | Đầu mối AI, IT, trưởng phòng |
| Ngày 7 đến 8 | Chỉnh mẫu 10 điều, lãnh đạo duyệt | Ban giám đốc |
| Ngày 9 đến 12 | Buổi hướng dẫn 60 phút cho toàn công ty, dùng ví dụ thật của từng phòng | Đầu mối AI hoặc đơn vị đào tạo |
| Ngày 13 đến 14 | Gửi bản 1 trang, mở kênh hỏi đáp, ghi lại câu hỏi để cập nhật quy định | Đầu mối AI |
Bước đầu tiên quan trọng hơn vẻ ngoài của nó. Viết quy định trước khi biết nhân viên đang dùng AI thế nào thường cho ra văn bản hoặc quá chặt, hoặc bỏ sót đúng chỗ đang có rủi ro.
5 lỗi hay gặp khi ban hành quy định
- Cấm hết. Nhân viên vẫn dùng trên điện thoại cá nhân, công ty mất luôn khả năng kiểm soát và hướng dẫn.
- Viết dài 15 trang. Không ai đọc. Bản chính có thể đầy đủ, nhưng nhân viên cần một trang để nhớ.
- Có quy định nhưng không có công cụ. Cấm dùng bản miễn phí mà không cấp bản doanh nghiệp thì nhân viên không có lựa chọn nào hợp lệ.
- Không có đầu mối. Khi có câu hỏi hay sự cố, nhân viên không biết hỏi ai.
- Ban hành xong là xong. Công cụ AI và pháp luật thay đổi nhanh. Quy định không được rà soát sẽ lạc hậu sau vài tháng.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp nhỏ có cần quy định dùng AI không?
Cần, và càng nhỏ càng nên làm sớm vì dễ triển khai. Công ty 10 đến 50 người chỉ cần một bản 1 đến 2 trang, một bảng phân loại dữ liệu và một người làm đầu mối. Phần lớn rủi ro đến từ việc nhân viên dán thông tin khách hàng vào công cụ miễn phí.
Có nên cấm nhân viên dùng ChatGPT bản miễn phí không?
Không nhất thiết cấm hoàn toàn. Bản miễn phí dùng được cho dữ liệu xanh như kiến thức chung, nội dung đã công khai. Dữ liệu nội bộ nên dùng với bản doanh nghiệp có cam kết không dùng dữ liệu để huấn luyện. Dữ liệu mật và cá nhân không đưa vào công cụ nào.
Luật AI có bắt doanh nghiệp phải có quy định nội bộ không?
Với doanh nghiệp chỉ dùng công cụ AI do người khác làm ra, nghĩa vụ chính theo Luật Trí tuệ nhân tạo và Nghị định 142/2026/NĐ-CP là minh bạch với người dùng, gắn nhãn nội dung khi cần, lưu hồ sơ và báo cáo sự cố. Quy định nội bộ là cách thực tế để nhân viên hiểu và làm đúng các nghĩa vụ đó. Doanh nghiệp có hệ thống AI rủi ro cao nên hỏi thêm luật sư về hồ sơ bắt buộc.
Ai nên làm đầu mối AI trong công ty?
Người hiểu cả công việc thực tế và rủi ro, thường là trưởng phòng vận hành, IT hoặc nhân sự. Đầu mối không cần là chuyên gia kỹ thuật, nhưng cần có thời gian trả lời câu hỏi và quyền đề xuất thay đổi.
Muốn có quy định và buổi hướng dẫn phù hợp với công ty bạn? Jimmy Ha và cộng sự đào tạo AI cho doanh nghiệp theo đúng việc thật của từng phòng ban, kèm quy tắc dùng AI an toàn với dữ liệu khách hàng và dữ liệu nội bộ.
Xem chương trình đào tạo →Nguồn tham khảo: Microsoft và LinkedIn (2024), "2024 Work Trend Index Annual Report: AI at Work Is Here. Now Comes the Hard Part". Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15; Nghị định 142/2026/NĐ-CP; Thông tư 05/2026/TT-BKHCN. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15.
Đọc thêm: Luật AI: doanh nghiệp cần làm gì trước 1/3/2027?, Đào tạo AI cho nhân viên: vì sao mua tài khoản là chưa đủ, Khoá học AI cho doanh nghiệp.